“การดี” จ่อรุกฆาต “สดช.” บี้แจงปม TOR โครงการ TH AI Passport

“การดี-ปชป.” จ่อรุกฆาต “สดช.” บี้แจงปม TOR โครงการ TH AI Passport ขัดข้อตกลงคุณธรรม หวั่นส่อโมฆะ

วันที่ 22 กันยายน 2569 ที่พรรคประชาธิปัตย์ (ปชป.) ดร.การดี เลียวไพโรจน์ สส.บัญชีรายชื่อ และรองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ แถลงข่าวถึงความคืบหน้าหลังยื่นหนังสือต่อผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) ให้ตรวจสอบ 7 ข้อพิรุธในโครงการจัดซื้อจัดจ้างระบบหนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิกส์ (TH AI Passport)ว่า ล่าสุดได้รับการยืนยันจากกรมบัญชีกลางว่า โครงการนี้ไม่ได้เข้าร่วม “ข้อตกลงคุณธรรม” (Integrity Pact) ซึ่งถือเป็นประเด็นสำคัญเนื่องจากในเอกสารขอบเขตของงาน (TOR) ที่สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สดช.) เป็นผู้ยกร่าง อนุมัติ และกำกับดูแลเองทั้งหมด ได้ระบุไว้ชัดเจนในหมวดคุณสมบัติผู้ยื่นข้อเสนอ ข้อ 3.16 ว่า ‘ผู้ยื่นข้อเสนอจะต้องลงนามในข้อตกลงคุณธรรม กรณีโครงการจัดซื้อจัดจ้างที่มีวงเงินตั้งแต่ 1,000 ล้านบาทขึ้นไป’

“TOR ฉบับนี้ สดช. เป็นผู้ยกร่างเองและอนุมัติเองทุกขั้นตอน แต่เหตุใดจึงไม่ปฏิบัติตามเกณฑ์ที่ตนเองกำหนดไว้ เท่ากับว่าหน่วยงานกำลังกระทำผิดกฎระเบียบที่ตัวเองเป็นผู้วางเอาไว้เองหรือไม่” ดร.การดี กล่าวและว่า เจตนารมณ์ของข้อตกลงคุณธรรมตาม พ.ร.บ.การจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ มิใช่เพียงพิธีกรรมทางเอกสาร แต่เป็นกลไกสำคัญเพื่อสร้างความโปร่งใสในโครงการระดับพันล้านบาท โดยเปิดให้ผู้สังเกตการณ์อิสระเข้ามามีส่วนร่วมตรวจสอบตั้งแต่ชั้นร่าง TOR ขั้นตอนประกวดราคา ไปจนถึงการส่งมอบงาน ซึ่งหากกระบวนการเดินหน้าไปสู่การแข่งขันจริง ผู้ยื่นข้อเสนอรายอื่นย่อมสามารถยกประเด็นนี้ขึ้นทัดทานว่าเป็นการจัดซื้อจัดจ้างที่มิชอบด้วยกฎหมาย และอาจส่งผลให้โครงการ TH AI Passport ต้องกลายเป็น โมฆะ ในที่สุด

ทั้งนี้ จากการตรวจสอบลำดับเวลาพบว่า TOR ฉบับนี้จัดทำแล้วเสร็จก่อนเข้าสู่กระบวนการของกรมบัญชีกลาง จึงต้องตั้งคำถามไปยัง สดช. และคณะกรรมการจัดซื้อจัดจ้างว่า การเขียนกติกาเองแต่กลับละเลยไม่ปฏิบัติตามนั้นมีเจตนาอย่างไร และต้องการคำตอบที่ชัดเจนและโปร่งใสต่อสังคมไทยโดยเร็ว