กึ๋น กุลภัทร ยันตรศาสตร์ ผู้ออกแบบ The Met และ Dib Bangkok

· 2 min read

มีสถาปนิกบางคนที่เส้นทางชีวิตดูเหมือนไม่มีแผน แต่พอมองย้อนกลับไปกลับชัดเจนว่าทุกอย่างเชื่อมกันอย่างสมบูรณ์แบบ — กึ๋น กุลภัทร ยันตรศาสตร์ คือหนึ่งในนั้น เด็กกรุงเทพฯ ที่บินไปญี่ปุ่น ใช้ชีวิตอยู่กับทาดาโอะ อันโดะ 15 ปี ก่อตั้ง WHY Architecture ที่ลอสแอนเจลิส แล้วกลายเป็นชื่อที่ The Metropolitan Museum of Art เลือกให้รีโนเวทห้องจัดแสดงระดับ 70 ล้านเหรียญ

กึ๋น กุลภัทร ยันตรศาสตร์2 1

กรุงเทพฯ ญี่ปุ่น และโตเกียวยูนิเวอร์ซิตี้

กุลภัทร ยันตรศาสตร์ เกิดในกรุงเทพมหานครในปี ค.ศ. 1968 หรือ 1969 เรียนจบสถาปัตยกรรมในไทยก่อนจะบินไปต่อปริญญาที่ Tokyo University ในช่วงปี 1990–1996 ซึ่งเป็นยุคที่วัฒนธรรมและเศรษฐกิจญี่ปุ่นยังคงยิ่งใหญ่ การเลือกญี่ปุ่นแทนยุโรปหรืออเมริกาในยุคนั้นบอกบางอย่างเกี่ยวกับตัวเขา — ว่าเขาสนใจสิ่งที่ต่างออกไป สนใจสิ่งที่ไม่ใช่เส้นทางปกติ

ที่โตเกียว เขาเจอสิ่งที่เปลี่ยนวิธีคิดเรื่องสถาปัตยกรรมไปตลอดกาล เมื่อ Tadao Ando สังเกตเห็นเขาและเชิญให้มาร่วมงาน

กึ๋น กุลภัทร ยันตรศาสตร์3 1

15 ปีกับ Tadao Ando มากกว่าการฝึกงาน

สิ่งที่ทำให้ประสบการณ์กับ Tadao Ando ของกุลภัทร ยันตรศาสตร์ต่างจากการฝึกงานทั่วไปคือมันไม่ใช่แค่การนั่งทำงานในออฟฟิศ แต่คือการ “อยู่” กับสถาปนิกผู้ยิ่งใหญ่อย่างแท้จริง

เขาทำงานกับ Tadao Ando สถาปนิกชื่อดังระดับโลกที่มีอิทธิพลต่อใครๆ เป็นการทำงานแบบไป “อยู่” กับอันโดะ ทั้งที่บ้านและสำนักงานทีเดียว และประสบการณ์นั้นก็ส่งผลให้เขามีความเชี่ยวชาญเรื่องการออกแบบพิพิธภัณฑ์และงานคอนกรีต

ตลอด 15 ปีนั้น เขาทำงานในโปรเจกต์สำคัญหลายชิ้น รวมถึง Fort Worth Art Museum ในเท็กซัส ซึ่งเป็นงานที่ทำให้ชื่อของเขาเริ่มเป็นที่รู้จักในวงการสถาปัตยกรรมอเมริกัน

กึ๋น กุลภัทร ยันตรศาสตร์4 1

WHY Architecture ชื่อที่คือปรัชญา

ในปี ค.ศ. 2003 กุลภัทร ยันตรศาสตร์ ก่อตั้งสำนักงานออกแบบของตัวเองร่วมกับเพื่อนในนาม WHY Architecture ที่ลอสแอนเจลิส และต่อมาขยายสาขาไปยังนิวยอร์ก ปารีส และกลับมาที่กรุงเทพฯ

ชื่อ “WHY” ไม่ใช่การตั้งชื่อตามตัวอักษรย่อ แต่เป็นคำถามที่เป็นหัวใจของการทำงานทุกชิ้น — ทำไมต้องมีพื้นที่นี้ ทำไมต้องออกแบบแบบนี้ ทำไมสถาปัตยกรรมชิ้นนี้ถึงควรมีอยู่ในโลก คำถามนั้นทำให้ WHY แตกต่างจากสตูดิโอที่รับงานแล้วทำตามที่ลูกค้าต้องการ เพราะที่ WHY ทุกโปรเจกต์เริ่มต้นจากการตั้งคำถามกับสมมติฐานของงานนั้นก่อนเสมอ

The Met และ LEED Gold พิพิธภัณฑ์ที่ดีต้องยั่งยืนด้วย

ในปี 2007 WHY Architecture ได้ออกแบบ Grand Rapids Art Museum ในรัฐมิชิแกน ซึ่งกลายเป็นอาคารพิพิธภัณฑ์ศิลปะแห่งแรกในโลกที่ได้รับการรับรอง LEED Gold สำหรับการออกแบบที่ยั่งยืนต่อสิ่งแวดล้อม — นั่นคือการประกาศตัวตนที่ชัดเจนว่า WHY เชื่อว่าสถาปัตยกรรมที่ดีไม่ได้แค่สวยงาม แต่ต้องรับผิดชอบต่อโลกด้วย

จากนั้นชื่อของกึ๋น กุลภัทร ยันตรศาสตร์ก็ปรากฏในโปรเจกต์ใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ ทั้ง Northwest Coast Hall ที่ American Museum of Natural History ในนิวยอร์ก, Academy Museum of Motion Pictures ในลอสแอนเจลิส, Marciano Art Foundation, The Quaich Project ในสกอตแลนด์ และ Tchaikovsky Academic Opera and Ballet Theatre ในรัสเซีย

จุดสูงสุดที่คนไทยพูดถึงมากที่สุดคือการที่ Metropolitan Museum of Art หรือ The Met ในนิวยอร์กประกาศทุ่มงบกว่า 70 ล้านเหรียญสหรัฐ เพื่อปรับปรุงโซนจัดแสดงชิ้นงานแอฟริกา โอเชียเนีย และอเมริกา และเลือก WHY เป็นผู้ออกแบบ

กึ๋น กุลภัทร ยันตรศาสตร์1 1

Dib Bangkok วันที่กุลภัทรกลับบ้าน

ล่าสุดในปี 2026 ชื่อของกุลภัทร ยันตรศาสตร์กลับมาปรากฏในกรุงเทพฯ อย่างจริงจังอีกครั้ง เมื่อ Dib Bangkok พิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัยนานาชาติแห่งแรกของกรุงเทพฯ เปิดตัวโดยมี WHY Architecture ร่วมกับ A49 เป็นผู้ออกแบบพื้นที่กว่า 14,600 ตารางเมตรในย่านพระราม 4

“คนกรุงเทพฯ ไม่ได้ไปมิวเซียม” — ประโยคที่เขาพูดถึงโจทย์ใหญ่ของ Dib Bangkok บอกว่าเขาไม่ได้แค่ออกแบบอาคาร แต่กำลังพยายามออกแบบประสบการณ์ที่ทำให้คนอยากเข้ามา

พิพิธภัณฑ์คือสถานที่เปลี่ยนชีวิต

ปรัชญาของกึ๋น กุลภัทร ยันตรศาสตร์เรื่องพิพิธภัณฑ์ชัดเจนตั้งแต่ต้น — พิพิธภัณฑ์ที่ดีไม่ใช่กล่องที่เก็บงานศิลปะ แต่เป็นสถานที่ที่เมื่อคนเดินเข้าไปแล้วจะเดินออกมาในแบบที่ต่างออกไป ไม่ว่าจะเล็กน้อยหรือมาก

นั่นคือ “WHY” ที่เขาตั้งชื่อบริษัท และนั่นคือเหตุผลว่าทำไมสถาปนิกจากกรุงเทพฯ คนนี้ถึงเป็นชื่อที่พิพิธภัณฑ์ยิ่งใหญ่ที่สุดในโลกไว้วางใจ