ผีอินโด-ซีรีส์วายไทย-ละครสั้นจีน ปรับจูนความโลคอลอย่างไร ให้คอนเทนต์เอเชียโกอินเตอร์ - Marketeer Online

งานแสดงสินค้านานาชาติ ธุรกิจคอนเทนต์ ดิจิทัลคอนเทนต์ และอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ หรือ Thailand Content Market 2026 จัดโดยกรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ (DITP) กระทรวงพาณิชย์ ร่วมกับสำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (องค์การมหาชน) หรือ CEA และพันธมิตรภาคเอกชนในอุตสาหกรรม 

เวทีเสวนาแบบกลุ่มหัวข้อ เจาะลึกคอนเทนต์ระดับภูมิภาค: ความนิยมท้องถิ่นสู่กระแสระดับโลก โดย Mr. Nattaporn Runghajornklin Committee, Thai Association of Boy Love Content (TBLC) (Thailand), Ms. Linda Gozali Director, JAFF Market (Indonesia), Mr. Bryce Tsao Director of International Business Dept., iQIYI (China), Mr. Kong Rithdee Deputy Director, Thai Film Archive Moderator

ร่วมกันแบ่งปันมุมมองเกี่ยวกับรูปแบบความสำเร็จของภาพยนตร์และซีรีส์ยอดฮิต ตั้งแต่ความสำเร็จอันยิ่งใหญ่ของภาพยนตร์สยองขวัญจากอินโดนีเซีย ไปจนถึงคอนเทนต์ซีรีส์วาย หรือ Boy’s Love (BL) และ Girl’s Love (GL) ของไทยที่มีชื่อเสียงระดับโลก และกระแสความนิยมของซีรีส์แนวตั้งจากจีนและประเทศอื่นๆ ในเอเชีย

คอนเทนต์ประเภทเฉพาะเหล่านี้กลายมาเป็นจุดเปลี่ยนเทรนด์ และเป็นแรงขับเคลื่อนใหม่ในการดึงดูดการลงทุนจากต่างประเทศได้อย่างไร 

“ภาพยนตร์สยองขวัญจากอินโดนีเซียได้กลายเป็นปรากฏการณ์ทางวัฒนธรรมที่สำคัญและยกระดับอุตสาหกรรมภาพยนตร์ของประเทศให้ก้าวขึ้นมาเป็นตลาดใหญ่ในระดับโลก” 

โดยความสำเร็จนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเพียงเพราะความน่ากลัวเท่านั้น แต่มาจากการปรับตัวเข้ากับบริบททางสังคมและศาสนาของคนในประเทศได้อย่างแยบยล 

ด้วยเหตุที่ประชากรส่วนใหญ่ของอินโดนีเซียเป็นมุสลิม ผู้สร้างภาพยนตร์จึงได้ริเริ่มนำเสนอแนวคิดฮีโร่สายปราบผีที่มีพื้นฐานจากความเชื่อท้องถิ่น แทนที่รูปแบบเดิมที่ฮีโร่ในหนังสยองขวัญมักมีบทบาทเพียงน้อยนิดในฉากจบของเรื่องเท่านั้น 

การสร้างภาพจำของฮีโร่ที่สามารถต่อกรกับสิ่งชั่วร้ายและสิ่งเหนือธรรมชาติในบริบทของความเชื่อของคนท้องถิ่น ทำให้ภาพยนตร์เหล่านี้สามารถครองใจผู้ชมในประเทศได้สำเร็จและกลายเป็นรากฐานที่สำคัญในการสร้างอาณาจักรภาพยนตร์

ซึ่งนำไปสู่การขยายตัวของส่วนแบ่งตลาดคอนเทนต์ท้องถิ่นที่เติบโตอย่างรวดเร็วในช่วงหลายปีที่ผ่านมา นอกจากองค์ประกอบเรื่องการปรับให้เข้ากับวัฒนธรรมท้องถิ่นแล้ว 

ความสำเร็จเหล่านี้ยังเกิดจากการสั่งสมประสบการณ์ของทีมงานโปรดักชันที่ใช้เวลานับสิบปีในการสร้างบริษัทและพัฒนาศักยภาพในการผลิตจนได้มาตรฐานระดับสากล 

ภาพยนตร์สยองขวัญของอินโดนีเซียจึงไม่ได้ทำหน้าที่เพียงแค่สร้างความบันเทิงในแนวทางที่ถนัดเท่านั้น แต่ยังแสดงให้เห็นว่าการเข้าใจถึงจิตวิญญาณของผู้บริโภคและการมีจังหวะเวลาที่เหมาะสมในการนำเสนอเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตจริง เป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้ผลงานเหล่านั้นเดินทางข้ามพรมแดนไปสู่ความสำเร็จในระดับนานาชาติได้

“อุตสาหกรรมคอนเทนต์คอนเทนต์ซีรีส์วาย หรือ Boy’s Love (BL) และ Girl’s Love (GL) ของไทยในปัจจุบันได้พัฒนาจากการเป็นเพียงกระแสเฉพาะกลุ่มไปสู่”

การเป็นซอฟต์พาวเวอร์ที่มีอิทธิพลอย่างสูงในเวทีระดับโลก โดยอาศัยพลังขับเคลื่อนสำคัญจากสามส่วนประกอบหลัก ได้แก่ บริบทของเนื้อหาที่เข้าถึงง่าย การนำเสนอที่จริงใจ และการเชื่อมโยงกับชุมชน 

ซีรีส์เหล่านี้ไม่ได้มุ่งเน้นเพียงแค่ความสัมพันธ์ของตัวละครเท่านั้น แต่ยังมีการยกระดับมาตรฐานการผลิตให้มีความเป็นสากลมากขึ้น ทั้งในด้านงานภาพ การกำกับศิลป์ และบทละครที่สอดแทรกประเด็นสังคมหรืออาชีพที่หลากหลาย ทำให้งานมีความลึกซึ้งและสามารถครองใจผู้ชมได้กว้างขวางขึ้นกว่าในอดีต

หัวใจสำคัญที่ทำให้คอนเทนต์ไทยก้าวข้ามกำแพงทางวัฒนธรรมได้สำเร็จคือความสามารถในการนำเสนอความเป็นมนุษย์ที่เปราะบางและมีความจริงใจ ซึ่งสร้างความผูกพันให้กับผู้ชมได้เป็นอย่างดี 

ไม่เพียงแค่ในภูมิภาคเอเชียที่มีความใกล้เคียงกันทางวัฒนธรรมเท่านั้น แต่ยังรวมถึงกลุ่มผู้ชมในตลาดยุโรปและอเมริกาที่เริ่มเข้ามามีส่วนร่วมกับชุมชนแฟนคลับไทยอย่างเหนียวแน่น 

นอกจากนี้ การสร้างระบบนิเวศที่ครบวงจร ตั้งแต่การต่อยอดไปสู่สินค้าที่ระลึก กิจกรรมแฟนมีตติ้ง และการบริหารจัดการผ่านแพลตฟอร์มระดับสากล ทำให้ผู้ชมรู้สึกถึงการมีส่วนร่วมในฐานะส่วนหนึ่งของคอมมูนิตี้ ไม่ใช่แค่ผู้รับชมคอนเทนต์เพียงอย่างเดียว 

อย่างไรก็ตาม ความท้าทายในอนาคตของอุตสาหกรรมนี้คือการไม่หยุดยั้งอยู่กับพล็อตเรื่องเดิม ๆ แต่ต้องมุ่งเน้นการสร้างสรรค์เนื้อหาที่แปลกใหม่และมีความหลากหลายยิ่งขึ้น เพื่อรักษามาตรฐานการเป็นศูนย์กลางระดับโลกของคอนเทนต์ประเภทนี้อย่างยั่งยืน

อีกทั้งแม้ฐานผู้ชมกลุ่มใหญ่สุดจะยังคงเป็นภูมิภาคเอเชียเนื่องจากความใกล้เคียงทางวัฒนธรรม แต่ปัจจุบันตลาดยุโรป เช่น เยอรมนี สเปน และอิตาลี ก็กำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว โดยมีผู้ชมท้องถิ่นชาวตะวันตกแท้ ๆ เข้ามาติดตามคอนเทนต์ไทยอย่างเหนียวแน่น

“พฤติกรรมผู้บริโภคที่เปลี่ยนไปทำให้ผู้คนคุ้นเคยกับการรับชมซีรีส์สั้นแนวตั้งทีละตอนผ่านสมาร์ทโฟน ซึ่งสามารถรับชมได้ง่ายและประสบความสำเร็จสูง” 

โดยมีบริษัทจากจีนเป็นผู้บุกเบิกและผู้เล่นรายใหญ่ระดับโลก เช่น ReelShort และ DramaBox ความนิยมนี้สะท้อนผ่านยอดรายได้ของตลาดซีรีส์สั้นบนสมาร์ทโฟนในปี 2025 ที่พุ่งสูงถึง 2.3 พันล้านดอลลาร์ และมียอดดาวน์โหลดกว่า 1.2 พันล้านครั้ง โดยปัจจุบันตลาดใหม่ที่กำลังเติบโตอย่างรวดเร็วได้ขยายตัวไปยังละตินอเมริกา เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และอินเดีย

ด้วยกระแสที่มาแรง แพลตฟอร์มวิดีโอขนาดยาวอย่าง iQIYI จึงต้องปรับตัวโดยนำซีรีส์สั้นเข้ามาในระบบมากกว่า 2,000 เรื่อง ควบคู่ไปกับการผลิตคอนเทนต์ท้องถิ่นร่วมกับประเทศต่าง ๆ 

โดยพล็อตเรื่องที่เข้าใจง่าย เช่น แนวซีอีโอ หรือซินเดอเรลล่า ยังคงเป็นสูตรสำเร็จที่ดึงดูดความสนใจได้เสมอในตลาดซีรีส์สั้น

“การปรับคอนเทนต์ให้เข้ากับบริบทท้องถิ่นเป็นกลยุทธ์สำคัญที่จะกำหนดว่ากลุ่มเป้าหมายของคุณอยู่ที่ไหน การกล้าที่จะบิดแนวทางเดิม ๆ เพื่อดึงดูดผู้ชมท้องถิ่น ทำให้สามารถครองใจผู้ชมกลุ่มใหญ่ในประเทศได้สำเร็จ ซึ่งเมื่อเป็นเจ้าของฐานผู้ชมที่แข็งแกร่งแล้ว โอกาสที่คอนเทนต์จะเดินทางออกไปสร้างชื่อเสียงในต่างประเทศก็ย่อมมีสูงขึ้น”

นอกจากนั้น บางครั้งแม้จะเตรียมตัวมาอย่างดีเยี่ยม แต่ในมุมมองของผู้สร้างสรรค์งาน ปัจจัยอันดับหนึ่งที่ทำให้คอนเทนต์เดินทางข้ามพรมแดนไปสร้างปรากฏการณ์ได้คือ ‘โชค’ ที่เหนือความคาดหมายของทุกคน อย่างไรก็ตาม ‘โชค’ ที่เกิดขึ้นนั้น ล้วนมาจากการผสมผสานที่ลงตัวของคุณภาพการผลิต เนื้อหา ผู้ชมท้องถิ่น และจังหวะเวลา

แม้คอนเทนต์จะมีความหลากหลาย แต่การจะพาผลงานก้าวสู่ระดับโลกได้นั้น ต้องเริ่มต้นจากการเล่าเรื่องที่ผู้ผลิตต้องเข้าใจอย่างถ่องแท้ว่าตลาดและกลุ่มเป้าหมายคือใคร เพื่อสร้างตัวละครที่เชื่อมโยงและเข้าถึงได้ นอกจากนี้ ปัจจัยพื้นฐานที่ขาดไม่ได้คือ การรักษามาตรฐานการผลิต (Production Standard) ให้เทียบเท่าสากลในทุกกระบวนการ ตั้งแต่ตัวศิลปิน บท ไปจนถึงการปรับแต่งทั้งหมด ควบคู่ไปกับการสนับสนุนจากระบบนิเวศในประเทศและแพลตฟอร์มระดับสากล

ท้ายที่สุด ท่ามกลางกระแสการแข่งขัน คอนเทนต์จะเติบโตอย่างยั่งยืนได้ต้องอาศัยการต่อยอดผ่านระบบนิเวศที่ขยายตัวไปสู่ทรัพย์สินทางปัญญา (Intellectual Property: IP) การสร้างรายได้จากสินค้าที่ระลึก และกิจกรรมแฟนมีตติ้ง 

รวมถึงการพยายามทลายข้อจำกัดทางภาษา เช่น การทำพากย์เสียงในภาษาต่าง ๆ เพื่อให้แฟน ๆ ทั่วโลก โดยเฉพาะในยุโรป สามารถเข้าใจเนื้อหาและเชื่อมต่อกับคอนเทนต์ได้อย่างลึกซึ้งที่สุด