เจาะลึกสงครามอิหร่าน ยังเหลืออีกหนึ่ง "ความผิดพลาด" ที่ทรัมป์ยังไม่ยอมทำ
วันนี้ (4 ส.ค.2569) สตีเฟน คอลลินสัน ผู้สื่อข่าวสายการเมืองของ CNN วิเคราะห์สถานการณ์ความตึงเครียดบริเวณอ่าวเปอร์เซียว่า หากประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ไม่สามารถหาทางออกจากข้อจำกัดทางยุทธศาสตร์กับอิหร่านได้ ประวัติศาสตร์โลกอาจต้องบันทึกไว้ว่า การตัดสินใจทำสงครามในครั้งนี้คือความผิดพลาดครั้งใหญ่ที่ชี้ขาดบทบาทการดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีของเขา
อย่างไรก็ตาม ท่ามกลางแรงกดดันมหาศาล ยังมี "ความผิดพลาดอีกหนึ่งประการ" ที่ทรัมป์ "ยังคงปฏิเสธและยังไม่ยอมทำ" นั่นคือ การยกระดับความขัดแย้งใหขยายตัวมหาศาลจนเกินขอบเขตอำนาจที่จะควบคุมได้
บทเรียนจากประวัติศาสตร์ชี้ว่า ผู้นำสหรัฐฯ ในอดีต มักตกหลุมพรางของการยกระดับสงครามเพียงเพื่อหาทางออกจากความขัดแย้ง หรือเพื่อปกป้องศักดิ์ศรีของประเทศ จนดิ่งลงสู่จุดเสื่อมถอยที่ถอนตัวไม่ได้
แต่ในเวลานี้ แม้ทรัมป์จะเผชิญภาวะกลืนไม่เข้าคายไม่ออก แต่เขายังคงรักษาระดับการต่อสู้ให้อยู่ในขอบเขตการโจมตีทางอากาศและการปิดล้อมทางทะเล โดยยังยับยั้งชั่งใจไม่ก้าวข้ามเส้นไปสู่การส่งกำลังทหารภาคพื้นดินหรือการปูพรมทำลายโครงสร้างพื้นฐานพลเรือนของอิหร่าน ซึ่งถือเป็นความผิดพลาดที่ผู้นำในอดีตเคยถลำลึกมาแล้ว
เผย 3 ทางแยกอันตราย บีบให้ทรัมป์ต้องเสี่ยงทำผิดพลาด
ในเวลานี้ ทรัมป์กำลังตกอยู่ในสภาวะทางแยก 3 ทางทางยุทธศาสตร์ที่ขับเคลื่อนด้วยการปฏิเสธที่จะยอมจำนนหรือร่วมเจรจาอย่างจริงจังของฝ่ายอิหร่าน หากกระบวนการทางการทูตยังคงล้มเหลวลงเรื่อย ๆ ทรัมป์อาจจะต้องตัดสินใจเลือก 1 ใน 3 แนวทาง ได้แก่
- การยืดระยะเวลาปฏิบัติการทางอากาศและการปิดล้อมทางทะเล เพื่อคงสถานะสงครามที่ไร้ข้อยุติต่อไปเรื่อย ๆ
- การยกระดับการโจมตีทางทหารให้ข้ามเส้นขอบเขตเดิม โดยขยายเป้าหมายจากการโจมตีทางทหารไปสู่การทำลายโครงสร้างพื้นฐานทางกายภาพและพลเรือนของอิหร่าน รวมถึงการส่งกำลังทหารภาคพื้นดินเข้าสู่ยุทธการจำกัดเขต
- การยอมรับความจริงอันน่าเจ็บปวด ด้วยการถอนตัวและยอมรับผลประโยชน์ที่สูญเสียไป เพื่อถอนกำลังสหรัฐฯ ออกจากความขัดแย้งโดยที่วัตถุประสงค์หลักยังไม่บรรลุผล
ความยากลำบากในการตัดสินใจนี้เอง ทำให้เพนตากอนถึงกับต้องยื่นขอไอเดียใหม่ ๆ จากกลุ่มนักวิเคราะห์ทางการทหาร เพื่อหาวิธีตอบโต้อิหร่านโดยที่ไม่ต้องก้าวไปสู่ความผิดพลาดในการยกระดับสงครามภาคพื้นดิน
ขู่ข้ามโลก "เด็ดหัวผู้นำอิหร่าน" ท่ามกลางแรงกดดันทางการเมือง
ความกดดันของทรัมป์ถูกระบายออกมาผ่านทรูธโซเชียล โดยเขาได้โจมตีผู้นำอิหร่านว่าเป็นพวก "ตลบแตลง" หลังปฏิเสธข้อเสนอเจรจา และได้กล่าวเตือนในห้องทำงานรูปไข่ว่า นี่คือโอกาสสุดท้ายพร้อมขู่เรื่องการ "เด็ดหัว" ผู้นำอิหร่าน
อย่างไรก็ดี นักวิเคราะห์ชี้ว่าคำขู่ดังกล่าวเป็นเพียงแรงกดดันทางการทูตเชิงบังคับ เพราะทรัมป์ตระหนักดีว่าหากเขาทำ "ความผิดพลาด" ด้วยการขยายสงครามไปสู่การถล่มโครงสร้างพื้นฐาน ฝ่ายอิหร่านก็จะตอบโต้ด้วยการทิ้งระเบิดใส่พันธมิตรอาหรับของสหรัฐฯ ซึ่งจะซ้ำเติมเศรษฐกิจโลกทันที
นอกจากนี้ การใช้กองทัพเรือเปิดช่องแคบฮอร์มุซ หรือการส่งทหารภาคพื้นดินเข้ายึดเกาะคาร์ก จะทำให้ทหารอเมริกันต้องสังเวยชีวิตจำนวนมาก และการเปลี่ยนจากสงครามทางอากาศไปสู่สงครามภาคพื้นดิน จะสร้างผลกระทบทางการเมืองมหาศาล โดยเฉพาะในช่วงไม่กี่สัปดาห์ก่อนการเลือกตั้งกลางเทอม ซึ่งเป็นสิ่งที่ทรัมป์พยายามหลีกเลี่ยงไม่ให้เกิดขึ้น
ความผิดพลาดของผู้นำอเมริกันในอดีตที่ทรัมป์กำลังถอยห่าง
เมื่อย้อนมองประวัติศาสตร์ตลอด 60 ปีที่ผ่านมา อดีตประธานาธิบดีสหรัฐฯ หลายคนต่างเคยกระทำ "ความผิดพลาด" ในลักษณะนี้มาแล้วทั้งสิ้น
- ลินดอน บี. จอห์นสัน (LBJ) และ ริชาร์ด นิกสัน ได้กระทำความผิดพลาดด้วยการยกระดับการทิ้งระเบิดในปฏิบัติการ Rolling Thunder และส่งทหารอเมริกันนับแสนนายเข้าสู่สงครามเวียดนาม ทั้งที่ได้รับคำเตือนว่าการสูญเสียชีวิตทหารจะทำให้สหรัฐฯ ติดหล่มที่ไม่สามารถถอนตัวได้ จนท้ายที่สุดนิกสันต้องขยายสงครามไปกัมพูชา และจบลงด้วยการถอนกำลังอย่างอับอายในปี 2518
- จอร์จ ดับเบิลยู. บุช และ บารัก โอบามา บุชได้ทำความผิดพลาดในการอนุมัติเพิ่มกำลังทหารในสงครามอิรักเมื่อปี 2550 ขณะที่โอบามาแม้จะประกาศยุติสงครามยืดเยื้อ แต่ก็พลั้งพลาดในการสั่งเพิ่มกำลังทหารในอัฟกานิสถาน จนเปิดโอกาสให้ศัตรูตั้งรับและรอเวลาถอนทหาร
สัญชาตญาณทรัมป์กับการหลีกเลี่ยงความผิดพลาดซ้ำรอย
ความผิดพลาดจากสงครามยืดเยื้อในอดีต คือสิ่งที่ทรัมป์เคยนำมาใช้โจมตีคู่แข่งจนคว้าชัยชนะในการเลือกตั้งปี 2559 โดยเขาเคยกล่าวไว้ว่าเขามักทำตามสัญชาตญาณดั้งเดิมคือ "การถอนตัว" และตระหนักดีว่าการตัดสินใจหลังโต๊ะทำงานในห้องทำงานรูปไข่นั้นมีความซับซ้อนสูง
ดังนั้น ในสงครามอิหร่านครั้งนี้ แม้ทรัมป์จะถูกต้อนให้จนมุมและติดอยู่ในสภาวะที่ไม่สามารถเอาชนะหรือยอมแพ้ได้ง่าย ๆ แต่การที่เขายังยับยั้งชั่งใจ "ไม่ยอมทำความผิดพลาดใหญ่" ด้วยการยกระดับสงครามจนเกินควบคุมและไม่ส่งทหารภาคพื้นดินเข้าไปสังเวยชีวิต
จึงกลายเป็นปัจจัยสำคัญเดียวในขณะนี้ ที่ยังช่วยยับยั้งไม่ให้สถานการณ์ศึกอิหร่านลุกลามจนกลายเป็นฝันร้ายที่สมบูรณ์แบบของสหรัฐอเมริกา
อ่านข่าว :
"คลัง" อัปเดตยื่นขอทบทวนสิทธิ "บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ" แล้ว 4.1 ล้านคน
"ทรัมป์" ไม่พอใจ ยักษ์ใหญ่พลังงานอเมริกัน ฟันกำไรมหาศาลจากศึกอิหร่าน
"ประภาศ คงเอียด" กรรมการ ป.ป.ช. ถึงแก่อนิจกรรม