ใส่คอนแทคเลนส์ระวัง! นักวิจัยไต้หวันพบ อะมีบากินกระจกตา ย้ำอย่าใส่ขณะอาบน้ำ

ใส่คอนแทคเลนส์ระวัง! นักวิจัยไต้หวันพบ อะมีบากินกระจกตา ซ่อนแบคทีเรียในตัว อาจรักษายากขึ้น ย้ำอย่าใส่ขณะอาบน้ำ

ผู้ที่สวมใส่คอนแทคเลนส์ โดยเฉพาะในช่วงฤดูร้อนที่นิยมเล่นน้ำ ควรให้ความสำคัญกับการดูแลความสะอาดมากขึ้น หลังผลการศึกษาล่าสุดจากไต้หวันพบว่า เชื้ออะมีบาก่อโรคกระจกตาอักเสบ (Acanthamoeba) บางสายพันธุ์ในประเทศ มีแบคทีเรียอาศัยอยู่ภายในเซลล์ของเชื้อ ซึ่งผู้เชี่ยวชาญต่างประเทศระบุว่า การอยู่ร่วมกันของอะมีบาและแบคทีเรียในลักษณะนี้ อาจทำให้เชื้อทนต่อสภาพแวดล้อมและยารักษาได้มากขึ้น ส่งผลให้การรักษาทำได้ยากกว่าเดิม

นพ.จี๋ ต๋าเต๋อ หัวหน้าภาควิชาเวชศาสตร์เขตร้อน มหาวิทยาลัยหยางหมิงเจียวทง และหนึ่งในผู้วิจัย กล่าวว่า เชื้ออะมีบา Acanthamoeba พบได้ทั่วไปในดิน น้ำประปา และแหล่งน้ำธรรมชาติ โดยปกติการสัมผัสเชื้อไม่ได้ทำให้เกิดโรค แต่หากสวมคอนแทคเลนส์ขณะว่ายน้ำ เล่นน้ำ หรืออาบน้ำ รวมถึงล้างเลนส์ด้วยน้ำประปา เชื้ออาจเกาะติดบนเลนส์ ก่อนเข้าสู่กระจกตาผ่านรอยถลอกเล็ก ๆ จนทำให้เกิดโรคกระจกตาอักเสบจากเชื้ออะมีบา (Acanthamoeba keratitis) ได้

เพื่อศึกษาลักษณะของเชื้อในไต้หวัน มหาวิทยาลัยหยางหมิงเจียวทงร่วมกับโรงพยาบาลทหารผ่านศึกไทเป จัดตั้งทีมวิจัยและเก็บตัวอย่างจากผู้ป่วยต้องสงสัยโรคกระจกตาอักเสบจากเชื้ออะมีบา 20 ราย โดยนำตัวอย่างจากกระจกตา คอนแทคเลนส์ และตลับแช่เลนส์ รวมถึงเชื้อจากสิ่งแวดล้อมอีก 4 สายพันธุ์ มาทำการเพาะเลี้ยง วิเคราะห์ลำดับพันธุกรรม และตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์ เพื่อระบุชนิดของเชื้อและตรวจสอบว่ามีแบคทีเรียอาศัยอยู่ภายในหรือไม่

ผลการศึกษาพบว่า เชื้อที่แยกได้ทั้งหมดเป็นสายพันธุ์ T4 ซึ่งเป็นสายพันธุ์ที่ก่อโรคได้บ่อยที่สุดทั้งในไต้หวันและทั่วโลก อย่างไรก็ตาม ภายในสายพันธุ์ T4 ยังแบ่งออกได้หลายชนิดย่อย สะท้อนว่าผู้ป่วยมีแหล่งติดเชื้อที่หลากหลาย ไม่ได้เกิดจากการระบาดจากแหล่งเดียวกัน

นอกจากนี้ ทีมวิจัยยังค้นพบเป็นครั้งแรกว่า เชื้ออะมีบาในไต้หวันมีแบคทีเรียอาศัยอยู่ภายในเซลล์ โดยในช่วงแรกนักวิจัยเข้าใจว่าเป็นการปนเปื้อนระหว่างการเพาะเลี้ยง แต่แม้ใช้ยาปฏิชีวนะก็ไม่สามารถกำจัดแบคทีเรียได้ กระทั่งตรวจสอบเพิ่มเติมจึงยืนยันว่าแบคทีเรียดังกล่าวอาศัยอยู่ภายในตัวอะมีบาและอยู่ในลักษณะความสัมพันธ์แบบพึ่งพาอาศัยกัน

นพ.จี๋ ระบุว่า ขณะนี้ยังไม่มีหลักฐานยืนยันว่าแบคทีเรียที่อาศัยอยู่ภายในเชื้ออะมีบาจะทำให้เชื้อก่อโรครุนแรงขึ้น เพิ่มการดื้อยา หรือทำให้อาการของผู้ป่วยหนักขึ้นหรือไม่ อย่างไรก็ตาม งานวิจัยจากต่างประเทศชี้ว่า แบคทีเรียลักษณะนี้อาจช่วยเพิ่มความสามารถในการอยู่รอดและความทนทานต่อยาของเชื้ออะมีบา ดังนั้น ทีมวิจัยจะศึกษาต่อว่าการมีแบคทีเรียร่วมอาศัยมีความสัมพันธ์กับความรุนแรงของโรค การตอบสนองต่อการรักษา และแหล่งที่มาของการติดเชื้อหรือไม่

สำหรับการป้องกันการติดเชื้อ นพ.จี๋ แนะนำว่า ไม่ควรใช้น้ำประปา น้ำดื่มบรรจุขวด หรือแม้แต่น้ำลาย ล้างคอนแทคเลนส์ รวมทั้งไม่ควรสวมคอนแทคเลนส์ขณะว่ายน้ำ เล่นน้ำ หรืออาบน้ำ ควรเปลี่ยนตลับแช่เลนส์เป็นประจำ และไม่ควรเติมน้ำยาคอนแทคเลนส์ใหม่ผสมกับน้ำยาเก่าที่เหลืออยู่ในตลับ

หากสวมคอนแทคเลนส์แล้วมีอาการ ปวดตา แสบตา แพ้แสง หรือมองเห็นไม่ชัด ควรถอดเลนส์ทันทีและรีบพบจักษุแพทย์โดยเร็ว เพื่อป้องกันการลุกลามของโรคและลดความเสี่ยงต่อการสูญเสียการมองเห็น