ผนึกพลังผลักดันข้อเสนอมติสมัชชาสุขภาพเฉพาะประเด็น CDoH เพื่อคนไทยมีสุขภาพดีในระยะยาว

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) และภาคีเครือข่าย ร่วมพิจารณาร่างมติสมัชชาสุขภาพเฉพาะประเด็น CDoH สร้าง "ระบบนิเวศวิสาหกิจสร้างเสริมสุขภาวะ" สู่ทิศทางนโยบายที่สนับสนุนให้ธุรกิจสร้างสุขภาวะควบคู่กับการเติบโตทางเศรษฐกิจ

นพ.พงศ์เทพ วงศ์วัชรไพบูลย์ ผู้จัดการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) กล่าวว่า การประชุม NCDH2026 เป็นจุดเชื่อมสำคัญของการทำงานร่วมกับภาคี ในการนำหลักฐานและประสบการณ์ด้านการสร้างเสริมสุขภาพมาพัฒนาเป็นข้อเสนอนโยบาย ให้ระบบตลาดและการประกอบธุรกิจมีส่วนลดความเสี่ยงและเพิ่มทางเลือกสุขภาพดี โดยถ้ามติผ่าน กระบวนการนำร่องจะมีเวลา 3 ปี ในการไปร่วมทำงานกับภาคธุรกิจที่มีใจอาสา จะมีการวางระบบที่เป็นกลไกเรียกว่ากลไกตรวจสอบอิสระ และอาจจะสร้างกระบวนการเรียนรู้ต่อ โดยร่างมติกำหนดแนวทางขับเคลื่อน 4 ประการ ได้แก่ 1. ออกแบบและดำเนินโครงการนำร่องกับวิสาหกิจที่สมัครใจ 2. ศึกษาการเชื่อมโยงการรับรองกับสิทธิประโยชน์และกลไกส่งเสริมที่มีอยู่ 3. ศึกษาความเป็นไปได้ของการประเมินผลอิสระ 4. สื่อสาร ให้ความรู้ และพัฒนาศักยภาพของวิสาหกิจ ภาครัฐ และประชาชน เพื่อให้การเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นทั้งในระดับธุรกิจและสภาพแวดล้อมรอบตัวประชาชน

นายสุทธิพงษ์ วสุโสภาพล รองเลขาธิการคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ กล่าวว่า ทางสำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ จะได้นำเรื่องนี้ไปบรรจุเป็นวาระแห่งชาติของคณะกรรมการแห่งชาติ เพื่อนำเสนอต่อที่ประชุมในการพิจารณาที่มีฉันทามติในการประชุม หากคณะกรรมการสุขภาพพิจารณาแล้วเห็นชอบ จะมีการเสนอต่อคณะรัฐมนตรีลำดับถัดไป หลังจากเสนอคณะรัฐมนตรีแล้ว อาจจะมีมติอย่างหนึ่งอย่างใด หากมติการจัดการปัจจัยเชิงพาณิชย์ ถูกกำหนดเป็นเงื่อนไขหนึ่งในระบบวิสาหกิจทุกขนาด เงื่อนไขเหล่านี้จะเป็นตัวสร้างมาตรฐานหรือสร้างกติการ่วมในสังคมที่จะทำเกิดการส่งเสริมสุขภาพตั้งแต่ต้นทาง พี่น้องประชาชนจะได้รับประโยชน์จากข้อเสนอเชิงนโยบายเหล่านี้ ข้อเสนอจะทำให้เกิดการผลิตอาหารที่ส่งเสริมสุขภาพ ไม่เค็ม ไม่หวานจัด อยู่ในมาตรฐานที่ดี กระบวนการที่มีเงื่อนไขตั้งแต่ต้นทางจะช่วยพี่น้องประชาชนให้สามารถเข้าถึงสิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อสุขภาพและไม่เสี่ยง
ดร.สัมพันธ์ ศิลปะนาฏ ประธานคณะกรรมการพัฒนานโยบายสาธารณะประเด็นการจัดการปัจจัยเชิงพาณิชย์เพื่อสุขภาวะประชาชน กล่าวว่า การขับเคลื่อนด้วยการดึงทุกภาคส่วน ร่วมกันคิด ร่วมกันทำ รับฟังทุกๆเสียงและที่สำคัญคือเสียงประชาชน โดยหลังจากนี้คณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ จะผลักดันไปยัง ครม. ขับเคลื่อนเป็นกฎ เป็นนโยบาย ซึ่งในการประชุมครั้งนี้มุ่งต่อยอดจากการจัดการปัจจัยเสี่ยงระดับผลิตภัณฑ์ ไปสู่การสนับสนุนให้วิสาหกิจนำสุขภาวะมาเป็นส่วนหนึ่งของการดำเนินธุรกิจ ครอบคลุม 3 ด้าน ได้แก่ 1. ผลิตภัณฑ์และบริการ 2. สุขภาวะของแรงงานและสภาพแวดล้อมการทำงาน และ 3. ชุมชนและห่วงโซ่คุณค่า ตั้งแต่ผู้ผลิตต้นน้ำถึงผู้บริโภค โดยเปิดโอกาสให้วิสาหกิจทุกขนาด ตั้งแต่บริษัทขนาดใหญ่ SMEs วิสาหกิจชุมชน ไปจนถึงกิจการนอกระบบ มีส่วนร่วมตามความพร้อม

สมัชชาสุขภาพเฉพาะประเด็นว่าด้วยการจัดการปัจจัยเชิงพาณิชย์ที่กำหนดสุขภาพ(Commercial Determinants of Health: CDoH) เป็นกลไกพัฒนานโยบายสาธารณะแบบมีส่วนร่วมที่เปิดให้ภาครัฐ ภาควิชาการ ภาคธุรกิจ ภาคประชาสังคม และภาคท้องถิ่น ร่วมอภิปรายและปรับข้อเสนอเพื่อหาฉันทามติ โดยร่างมติสมัชชาสุขภาพเฉพาะประเด็น CDoH ภายใต้แนวคิด "ระบบนิเวศวิสาหกิจสร้างเสริมสุขภาวะ" ได้วางเป้าหมายการดำเนินงานให้ปีแรกเป็นช่วงออกแบบการนำร่องและกำหนดหลักเกณฑ์ จากนั้นดำเนินงานกับวิสาหกิจอาสาสมัครและทดสอบการวัดผลในปีที่ 2–3 เพื่อนำบทเรียนมาจัดทำพิมพ์เขียวระบบนิเวศและข้อเสนอการประเมินผลอิสระ เสนอต่อคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ สิ้นวาระวันที่ 24 มิถุนายน 2572