เริ่มนำร่อง!รถไฟต้นแบบ ใช้หัวจักรเอกชน ตั้งเป้าเพิ่มขนส่งสินค้าทางรางจาก 2% เป็น 7%

1. หน้าหลัก 
2. เศรษฐกิจ-ธุรกิจ 
3. การค้า-อุตสาหกรรม-คมนาคม 
4. คมนาคม-ขนส่ง 

เริ่มนำร่อง!รถไฟต้นแบบ ใช้หัวจักรเอกชน ตั้งเป้าเพิ่มขนส่งสินค้าทางรางจาก 2% เป็น 7%

เผยแพร่: 18 ก.ย. 2569 19:19   ปรับปรุง: 18 ก.ย. 2569 19:19   โดย: ผู้จัดการออนไลน์

“พิพัฒน์”สั่นระฆังปล่อยขบวนรถไฟต้นแบบ ขนส่งสินค้าทางราง แหลมฉบัง - หนองคาย โดยใช้หัวรถจักรเอกชน วิ่งบนรางรถไฟ เพื่อเก็บตัวเลขต้นทุนก่อนประกาศอัตราค่าเช่าใช้ราง หนุนพรบ.ขนส่งทางราง นโยบาย Open Access หวังดึงเอกชนหันขนส่งทางรางเพิ่มจาก 2% เป็น 7% ลดต้นทุนโลจิสติกส์ประเทศ

วันที่ 18 กันยายน 2569 นายพิพัฒน์ รัชกิจประการ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม เป็นประธานในพิธีเปิดทดลองการเดินรถโครงการต้นแบบการขนส่งสินค้าทางราง (Pilot Project) ภายใต้พระราชบัญญัติการขนส่งทางราง พ.ศ. 2568 ณ ลานขนถ่ายตู้สินค้าทางรถไฟฝั่งซี (Port C) ท่าเรือแหลมฉบัง อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี โดยมี รองเลขาธิการนายกรัฐมนตรีฝ่ายการเมืองที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม ประธานกรรมการการท่าเรือแห่งประเทศไทย ผู้บริหารกระทรวงคมนาคม หัวหน้าหน่วยงาน ผู้บริหารสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย ผู้บริหารหอการค้าไทยและสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย เข้าร่วมพิธีดังกล่าว

นายพิพัฒน์ กล่าวว่า ถือเป็นอีกก้าวสำคัญของการพัฒนาระบบขนส่งและโลจิสติกส์ของ ประเทศไทย ที่กระทรวงคมนาคม โดยสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.) กรมการขนส่ง ทางราง (ขร.) การรถไฟแห่งประเทศไทย (รฟท.) สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย หอการค้าไทยและสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย ตลอดจนภาคเอกชน ได้ร่วมกันเปิดทดลองการเดินรถโครงการต้นแบบฯ ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความมุ่งมั่นร่วมกันในการขับเคลื่อนนโยบาย ปลดล็อคศักยภาพใหม่เพื่อการเติบโต เพื่อเพิ่มศักยภาพรูปแบบการขนส่งจากทางถนนมาสู่การขนส่งทางราง นำของระบบรางมาใช้สนับสนุนภาคการผลิต การค้า และการส่งออกอย่างเป็นรูปธรรม

สำหรับการทดลองเดินรถครั้งนี้เป็นโมเดลรูปแบบการร่วมมือกันอย่างแท้จริง โดยใช้รถจักรของเอกชน คือ บริษัท ทีพีไอ โพลีน จำกัด (มหาชน) ร่วมกับแคร่ของการรถไฟฯ ขนส่งยางพาราของบริษัท ศรีตรัง โลจิสติกส์ จำกัด ในเส้นทางยุทธศาสตร์ ท่าเรือแหลมฉบัง - หนองคาย - ท่าเรือแหลมฉบัง เพื่อเป้าหมายในการเชื่อมโยงโครงข่ายการค้าข้ามพรมแดนสู่ประเทศจีนตอนใต้ผ่าน สปป.ลาว

โดยมีการทดสอบกระบวนการขนส่งตลอดเส้นทาง เพื่อเก็บข้อมูลต้นทุนที่แท้จริงตลอดห่วงโซ่ (Access Charge, Locomotive Charge, ค่าเชื้อเพลิง, ค่าดำเนินการยกขน) ซึ่งข้อมูลเหล่านี้จะถูกนำไปวิเคราะห์เพื่อลดอุปสรรคด้านกฎระเบียบ และเปรียบเทียบกับต้นทุนการขนส่งทางถนน ทั้งในมิติของราคา ระยะเวลา และความแน่นอน

“ เป้าหมายสำคัญของกระทรวงคมนาคมคือการทำให้การขนส่งทางรางเป็นทางเลือกที่แข่งขันได้ มีมาตรฐาน ปลอดภัย และเชื่อมต่ออย่างไร้รอยต่อ สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ของรัฐบาลที่มุ่งสู่การขนส่งที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม (Green Logistics) โดยมีเป้าหมายระยะยาวในการเปลี่ยนผ่านไปสู่การใช้หัวรถจักรไฟฟ้า พร้อมพลิกโฉมให้ระบบรางเป็นเส้นทางขนส่งหลัก ของประเทศ และให้การขนส่งทางถนนทำหน้าที่เป็นระบบฟีดเดอร์ (Feeder) เพื่อกระจายสินค้าเข้าสู่พื้นที่ต่างๆ”

ทั้งนี้การขนส่งสินค้าทางรางมีต้นทุนถูกกว่าการขนส่งทางถนนอย่างน้อย 10% แต่หากในอนาคตสามารถใช้หัวจักรที่เป็นไฟฟ้าได้ ก็จะยิ่งทำให้ลดต้นทุนลงไป 20 - 30% ซึ่งจะช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศและลดต้นทุนด้านโลจิสติกส์ ในภาพรวม ลง

พร้อมกันนี้ กระทรวงคมนาคมยังเร่งขยายโครงข่ายเพื่อรองรับการเติบโต โดยโครงการรถไฟทางคู่ภาคอีสานคาดว่าจะแล้วเสร็จสมบูรณ์ไม่เกินปี 2570 ขณะที่เส้นทางสายใต้จากชุมพรถึงสุไหงโก-ลก มีกำหนดแล้วเสร็จไม่เกินปี 2573

นอกจากนี้ยังมีแผนระยะยาวในการพัฒนารระบบโลจิติกส์ให้เชื่อมต่อมาเลเซียและสิงคโปร์ รวมถึงการศึกษาเส้นทางฝั่งอันดามันเชื่อมสู่มหาสมุทรอินเดีย ซึ่งเป็นการใช้ประโยชน์สูงสุดจากความได้เปรียบทางภูมิรัฐศาสตร์ของไทยที่ตั้งอยู่กึ่งกลางทวีปเอเชีย และมีความเสี่ยงจากพายุภัยธรรมชาติต่ำ เพื่อดันไทยขึ้นเป็นศูนย์กลางการคมนาคมขนส่งในทุกมิติ

ความสามารถในพัฒนาระบบขนส่งทางรางให้ก้าวหน้า ความสำเร็จต้องเกิดจากความร่วมมืออย่างใกล้ชิดกับภาคเอกชน โดยภาครัฐมีหน้าที่สร้างกติกาที่ชัดเจน เป็นธรรม ขณะที่เอกชนจะเป็นกำลังสำคัญในการนำความเชี่ยวชาญและเทคโนโลยีมาช่วยยกระดับบริการ บทเรียนจากการทดลองเดินรถครั้งนี้จะเป็นจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญ สู่การลดต้นทุนโลจิสติกส์ และสร้างความมั่นคงให้แก่ระบบเศรษฐกิจของประเทศในระยะยาวต่อไป

นายจิรโรจน์ ศุกลรัตน์ ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.) กล่าวว่า ปัจจุบันปริมาณการขนส่งสินค้าทางรางมีสัดส่วนประมาณ 2% แผนของกระทรวงคมนาคมซึ่งยึดตามยุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ปี (ปี61-ปี 80) จะเพิ่มสัดส่วนเป็น 7% ดังนั้นจึงต้องดึงภาคเอกชนเข้ามาใช้ขนส่งทางรางให้เพิ่มมากขึ้น ซึ่งพรบ.ขนส่งทางรางฯ จะส่งเสริมให้เอกชนสามารถเดินรถขนส่งสินค้าด้วยหัวรถจักรของตัวเองได้

นายอนันต์ โพธิ์นิ่มแดง ผู้ว่าการรถไฟแห่งประเทศไทย กล่าวว่า รฟท.จะทดลองการใช้หัวรถจักรเอกชนที่จะเข้ามาเดินรถบนทางรถไฟ หรือ Open Access โดยจะมีการเก็บตัวเลขต้นทุนที่เกี่ยวข้องต่างๆเพื่อนำมาศึกษาและกำหนดเป็นอัตราค่าเช่าใช้รางที่เหมาะสมตามพ.ร.บ.ขนส่งทางรางฯ และประกาศต่อไป